JAK POWSTAŁ I DZIAŁA DOM POLSKI W PERU

fundacion 01 06 1983

Na początku 1983 roku znalazły się w stanie upadku 3 spółki rybackie:Bahía S.A.- Fábrica de Conservas, Industrial Pesquera Piscis S.A. i San Andres S.A., które zostały ostanimi właścicielami polskich trawlerów-przetwórni (12 z PPDiUR Dalmor i 4 z PPDiUR Odra) w Peru. Wielu Polaków mieszkających w Peru było w różny sposób związanych z tymi spółkami prywatnymi-będąc ich pracownikami, bądź dostawcami lub udzielającymi usługi. Ten fakt powodował, że punktem częstych kontaktów między Polakami stały się te spółki.

W biurze spółki Bahía S.A. w czasie oczekiwań na zaległe pensje lub należności nadarzała się okazja do dłuższych rozmów między Polakami. Właśnie w trakcie tych rozmów między Jerzym Zakrzewskim i Janem Zakrzewskim, którzy (notabene nie byli rodziną) analizując sytuację Polaków po upadku tych spółek doszli do wniosku, że zatracą się kontakty i powstała idea utworzenia organizacji skupiającej rodziny polskie, mieszane i pochodzenia polskiego.

Kilka dni później spotkali się wyżej wymienieni oraz Juan Kedzierski w Hotelu Polonia, aby pogłębić tą ideę i nadać jej formę. Przeanalizowali sytuację ówczesnej polonii peruwiańskiej i ustalili, że byłoby wskazane stworzenie autonomicznego stowarzyszenia apolitycznego, typu non-profit, bez różnic w kwestii rasowej, religijnej i klasowej, które obejmowałoby wszystkich Polaków i potomków polaków ze swymi współmałżonkami i dziećmi mieszkającymi w Peru.

Należy przypomnieć, że w tym okresie Polska miała rząd socjalistyczny i polonia peruwiańska była podzielona między tych, którzy akceptowali status polityczny Polski i przychodzili na spotkania do Ambasady  oraz tych, którzy go nie akceptowali i nie zbliżali się do Ambasady ze względów politycznych. Dlatego to Stowarzyszenie powinnopowstać na neutralnym gruncie.

Celem tego stowarzyszenia było zjednoczyć jak najwięcej Polaków oraz osób pochodzenia polskiego na bazie  ugrupowania towarzysko-rodzinnego w celu zachowania i promowania kultury i tradycji polskich, jak również nawiązywania kontaktów przyjacielskich między rodzinami polskimi, mieszanymi i pochodzenia polskiego jako instytucji reprezentującej całą polonię peruwiańską w formie zorganizowanej, która dotychczas nie istniała.

Mając już ukształtowaną ideępostanowiono zorganizować 1 czerwca 1983 roku w Hotelu Polonia, którego właścicielem był Jerzy Zakrzewski, zabawę dla dzieci małżeństw mieszanych polsko-peruwiańskich z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka i w trakcie tej imprezy zaprezentować rodzicom ideę utworzenia stowarzyszenia polonijnego.

W tej imprezie wzięło udział 13 małżeństw mieszanych i podczas gdy dzieci się bawiły,    w przyległym pomieszczeniu zebrali się rodzice i została przedstwiona im ta idea, którą wszyscy zaakceptowali jednogłośnie i od razu został powołany Komitet Organizacyjny złożony z następujących osób: Jerzy Zakrzewski, Jan Zakrzewski, Juan Kedzierski, Maria Kralewska de Canchaya, Krystyna Suchodolska de Hurtado, Luisa Rojas del Valle de Piotraszewski, Marlene Valdivia de Rdułtowski i Edwin López w celu opracowania projektu statutu, promowania wśród polonii peruwiańskiej idei tworzenia Stowarzyszenia i przygotowania walnego zebrania, aby zatwierdzić statut i wybrać Tymczasowy Zarząd Stowarzyszenia.

Entuzjazm Komitetu Organizacyjnego był tak ogromny, że obrady odbywały sie w każdą sobotę w Hotelu Polonia do późnych godzin nocnych. W obradach brały udział także inne osoby z polonii, które z zainteresowaniem przychodziły, aby dowiedzieć się jak się tworzy autonomiczna organizacja polonijna.

W półtora miesiąca statut już był gotowy, poza tym zostaly przedstawione 3  propozyje symbolu i nazwy stowarzyszenia i został ustalony termin na walne zebranie na dzień 16 lipca1983 roku. Na tym walnym zebraniu została wybrana nazwa organizacji jako Stowarzyszenie Rodzin Peruwiańsko- Polskich w Peru DOM POLSKI, został wybrany symbol naszej organizacji oraz został wybrany Tymczasowy Zarząd  w skład którego weszły osoby z Komitetu Organizacyjnego plus  Manuel De La Colina Kalinowski, Guy Mażulis i Olga Słuszniak de Cabos.

Celem Tymczsowego Zarządu było zalegalizowanie Stowarzyszenia Rodzin Peruwiańsko-Polskich w Peru DOM POLSKI w peruwiańskim Rejestrze Państwowym oraz promować działalność Stowarzyszenia wśród polonii zgodnie ze statutem, aby powiększać ilość członków. Z końcem 1983 roku Stowarzyszenie zostało zarejestrowane po czym zostały ogłoszone wybory do I Zarządu DOMU POLSKIEGO na dzień 17.02.1984 roku i w wyniku tych wyborów I Zarząd został ukonstytuowany następująco:

Jerzy Zakrzewski   - Przewodniczący

Juan Kedzierski     - Wiceprzewodniczący

Maria Kralewska de Canchaya  - Sekretarz Generalny

 Krystyna Suchodolska de Hurtado - Sekretarka Akt

Elżbieta Gawda de Céspedes   - Skarbnik

Blanca Fernandez de Zakrzewski  - Członek

Olga Słuszniak de Cabos  - Członek

Aleksander Piotraszewski  - Członek

Oscar Kalinowski  - Członek

Guy Mażulis  - Członek

Pierwszy Zarząd wybrany na dwuletnią kadencję rozpoczął swą działalność w Hotelu Polonia, który stał się siedzibą Stowarzyszenia. Jednak z powodu rozbieżności opinii co do formy pracy Zarządu, pan Jerzy Zakrzewski zrzekł się funkcji Przewodniczącego w dniu 23.03.1984 roku, aby zgodnie z zasadami demokratycznymi ustanowionymi w statucie uszanować stanowisko większości członków Zarządu. W dniu 30.06.1984 roku funkcję Przewodniczącego objął pan Juan Kedzierski, a na stanowisko Wiceprzewodniczącego został powołany pan Krzysztof Makowski oraz nastąpiła zmiana na stanowisku członka - pana Aleksandra Piotraszewskiego na własną prośbę, a na jego miejsce została powołana pani Krystyna Ciapciak de Vergara.

Od tego czasu działalność Domu Polskiego miała miejsce w różnych domach, którebyły udostępniane dzięki uprzejmości naszych członków wnosząc swój wkład w zespolenie polonii i pomagając w osiągnięciu celów naszego Stowarzyszenia. Zostały zorganizowane bardzo interesujące koncerty Chopinowskie w domu pani Hildy Reátegui de Ławiński, spotkania dotyczące ważnych wydarzeń historycznych w dziejach Polski, które były organizowane w domu pani Józefy Dunin-Borkowskiej de Sabogal, spotkania towarzyskie z licytacją wyrobów z Polski organizowane w domu pani Tatiany Korytkowskiej de Venturo jak również w domu pani Elżbiety Gawdy de Céspedes oraz pani Eleny Stasiw. Należy podkreślić wielką współpracę w naszej działalności jaką włożyła pani Hilda Reátegui de Ławiński jako założycielka i przewodnicząca Koła Muzycznego Fryderyk Chopin.

W czasie pierwszej wizyty Papieża Jana Pawła II w Limie, Zarząd Domu Polskiego poczynił starania uwieńczone sukcesem umozliwiając udział polonii peruwiańskiej na spotkaniu z Papieżem w Nuncjaturze i dzięki temu mogliśmy zorientować się iż było dużo więcej polonii w Limie, która  dotychczas nie bywała na naszych spotkaniach.

Kolejne Zarządy Domu Polskiego wybierane co dwa lata pracowały z dużym zapałem, aby nasze Stowarzyszenie się powiększało, zachowując prestiżową rolę w spłeczeństwie peruwiańskim i promując tradycje, kulturę polską oraz przyjaźń wśród naszych członków.

Z biegiem czasu uzyskaliśmy ważne wsparcie w naszej działalności ze strony Polskiej Ambasady oraz polskich księży. Dziękujemy tym dwom filarom za pomoc jaką nam udzielali i nadal udzielają dodając splendoru w życiu naszego Stowarzyszenia.

Dzięki możliwości korzystania z lokalu Polskiej Ambasady i parafii prowadzonych przez polskich księży mogliśmy rozwinąć naszą działalność, aby przybliżyć Polskę tutejszej  społeczności. Utworzyliśmy grupę dzieci i młodzieży, którymi zajęła się pani Krystyna Ciapciak de Vergara i dzięki jej wytrwałej pracy nauczyła ich tańczyć krakowiaka i poloneza prowadząc próby na terenie Ambasady. Pozwolilo to nam zaprezentować nasz folklor  w programie tutejszej telewizji, uroczystościach w Muzeum Narodowym,  w różnych instytucjach i szkołach oraz dla rozkoszy członków naszego Stowarzyszenia.

Również mogliśmy zorganizować kursy języka polskiego dla osób pochodzenia polskiego oraz tradycyjne spotkania czwartkowe w bibliotece ambasady, ale przede wszystkim osiągnęliśmy większą częstotliwość naszych spotkań w celu upamiętniania ważnych rocznic o charakterze patriotycznym, historycznym, kulturalnym oraz polskich tradycji.

Dzięki polskim księżom mogliśmy uroczyście obchodzić Boże Narodzenie i Wielkanoc według polskiej tradycji jak również spędzaliśmy miłe spotkania rekreacyjne w ośrodkach udostępnionych nam dzięki ich starniom co nam ułatwiało zacieśnianie więzów przyjaźni między członkami naszego Stowarzyszenia.

Z czasem Dom Polski skonsolidował się w Stowarzyszenie reprezentatywne mające znaczenie i którego opinie były brane pod uwagę przez rożne instytucje w Peru i w Polsce. Nasze prośby zostały zaakceptowane w Senacie i Wspólnocie Polskiej. Braliśmy udział jako organizacja reprezentująca polonię w Peru we wspólnych imprezach z emigrantami węgierskimi i chorwackimi w Peru, na skalę kontynentalną w założeniu Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej i na skalę światową w Zjeździe Polonii i Polaków z Zagranicy.

Ważną rolę w życiu naszego Stowarzyszenia miały własne środki informacyjne, których celem było pobudzanie zainteresowania wśród tutejszej polonii naszą działalnością. Już pierwszy Zarząd Domu Polskiego w czerwcu 1984 roku wydał I Biuletyn Informacyjny Stowarzyszenia Rodzin Peruwiańsko-PolskichDom Polski”, który był pisany na maszynie do pisania w jednym oryginale na kartkach firmowych naszej organizacji, następnie kserowany i poszczególne kartki biuletynu były łączone zszywaczem. Cały proces wydania Biuletynu odbywał sie w domu, a kolportaż przez członków Zarzadu, którzy rozwozili je osobiście na adresy rodzin zarejestrowanych dotychczas w naszym Stowarzyszeniu. Po kilku latach biuletyn był redagowany już na komputerze z ilustracjami biało-czarnymi i kolportowany via courrier. Do marca 2006 roku zostało wydanych 61 numerów Biuletynu.  Od kwietnia  2006 została zmieniona nazwa na Gazetka Dom Polski, która była drukowana offsetowo w kolorze przez następne 10 lat i w takiej formie wyszły 93 numery, jako ostatni wydany w marcu 2016 roku. Aktualnie mamy własny Facebook Dom Polski. Polacy w Peru y stronę internetową www.dompolski.pe gdzie na bieżąco zamieszczamy informacje o naszej działalności.

Nasze Stowarzyszenie organizuje dla swych członków co miesiąc rożnego typu imprezy promujące polską kulturę, tradycje, historię , obchodzimy główne święta państwowe i religijne oraz Dzień Dziecka, organizujemy konkursy polskiej gastronomii pod nazwą „Jadło Polskie” oraz wyjazdy rekreacyjno-poznawcze w okolice Limy celem wzmacniania przyjacielskich więzów oraz integracji nowych członków.

Stowarzyszenie Rodzin Peruwiańsko-Polskich w Peru „Dom Polski” w Peru działa już 33 lata. Należy podkreślić, że wszystkie Zarządy pracowały zupełnie bezinteresownie i z wielkim zapałem, aby jednoczyć polonię i kultywować polskość wśród niej oraz promować Polskę w tutejszym społeczeństwie. Choć obecny Zarząd jest XVII z kolei, to przewodniczących było znacznie mniej mianowicie  Jerzy Zakrzewski, Juan Kedzierski, Jan Zakrzewski, Urszula Sztorc de Cáceres, Carlos Barycki Angulo, Danuta Madej i Virginia Kalinowski de Pinzás ponieważ niektórzy byli wybierani kilka razy. Bardzo dużą rolę w działalności mają rodziny pochodzenia polskiego albowiem stanowią większość polonii i są bardzo aktywni we wszystkich  Zarządach oraz jako członkowie Stowarzyszenia. Jesteśmy dumni, że wDomu Polskim” mogli rozbudzić swego ducha polskości i stać się integralną częścią tutejszej polonii.

W ostatnim dwudziestoleciu nasze Stowarzyszenie poszerzyło się o młodą emigrację również małżeństw mieszanych, które poznały się poza Polską lub tu w Peru. Są oni naturalną kontynuacją naszego Stowarzyszenia i niektórzy już się włączyli do czynnej działalności w Zarządzie Domu Polskiego jak Anna Hanusz, Monika Przybylska, Aneta Dukszto, Joanna Bossowska, Anna Bilik, Jacek Klisowski, Paweł Canchaya Kralewski i Henryk Konwa. Jest dużo wiecej młodych, którzy biorą udział w imprezach organizowanych przez nasze Stowarzyszenie i oczekujemy, że będą nową siłą, która poprowadzi Dom Polski w przyszłość wzmacniając integrację oraz prestiż naszej polonii w Peru.

Jan Zakrzewski

Lima, czerwiec 2016